O‘zbekistonda litsenziyalangan kripto-birjalar va provayderlar: NAPP reyestri

Qisqacha: 2026-yil 22-sentabr holatiga Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (NAPP) elektron reyestrida 17 yuridik shaxsning 22 ta amaldagi litsenziyasi bor: ikkita kripto-birja (COINPAY, CE #0004 va ASTERIUM, CE #0006), oltita kripto-depozitariy va 14 ta kripto-do‘kon, ulardan oltitasi to‘xtatib turilgan — mijozlar bilan amalda ishlashga sakkiztasi haqli. Mayning-pul litsenziyasi birorta ham yo‘q; mayning ruxsatnomalari reyestrida bitta yozuv — NEXAGRID MChJ (2026-yil 19-yanvardagi M # 001). Ma’lumotlarni tahririyat 2026-yil 22-sentabrda erlsp va ermap sahifalaridan qo‘lda oldi; reyestr ogohlantirishsiz yangilanadi, shuning uchun bitimdan oldin uni o‘zingiz tekshiring.

NAPP reyestrida nechta litsenziya bor: 2026-yil 22-sentabr holatiga xulosa

Litsenziyalar kompaniyalardan ko‘p: ASTERIUM uchtasini (birja, depozitariy, do‘kon), COINPAY, PAYNET CRYPTO va CITY PAY GATE — ikkitadan ushlab turadi. Nashrlardagi boshqa raqamlar — bu boshqa hisoblash usuli: masalan, Finance Magnates 2026-yil 24-iyunda UNEX PAYMENTS uchun «18-kripto-litsenziya»ni sarlavhaga chiqardi, raqamni CS #0018 tartib raqamidan keltirib chiqargan — bu kripto-do‘konlar seriyasidagi raqamlar hisoblagichi, amaldagi litsenziyalar yoki kompaniyalar soni emas.

O‘zbekiston kripto-birjalari: ikkita litsenziya

Ikkala birja alohida maxsus vakolatli kripto-birjalar ro‘yxatiga ham kiritilgan — ular orqali chet elliklar 2025-yil 4-oktabrdagi PF-180 farmoni bo‘yicha maxsus soliq rejimi doirasida kripto-hamyon ochadi; ro‘yxatda uchinchi birja yo‘q. Aynan shu ro‘yxat agentlik ma’lumotlaridagi tafovutni ochib beradi: reyestrda CE #0004 ning berilgan sanasi 10.07.2023, ro‘yxatda (NAPP ning 2026-yil 1-iyundagi 49-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan) — 10.07.2024, ro‘yxat asosni keltirmaydi. Reyestrda asos sifatida 2024-yil 10-iyuldagi 66-son buyruq ko‘rsatilgan, u bilan 2023-yil 6-noyabrdagi CE #0002 litsenziyasi qayta rasmiylashtirilgan. Hujjatlar mantig‘i 2024-yil tomonida, ammo reyestr ma’lumotlarini biz almashtirmaymiz.

ASTERIUM birinchi birja litsenziyasi CE #0005 ni 2025-yil 15-aprelda olgan; MChJ aksiyadorlik jamiyatiga aylantirilgach, u CE #0006 ga almashtirildi, shu bilan birga depozitariy (CD #0005 → CD #0007) va do‘kon (CS #0013 → CS #0017) litsenziyalari ham. Markaziy bankning 2026-yil 7-sentabrdagi press-relizida kompaniya HUMO stabil tokeni pilotining infratuzilma hamkori deb nomlangan — tafsilotlar «HUMO steyblkoini: pilot qanday ishlaydi» materialida.

Kripto-depozitariylar: oltita amaldagi litsenziya

LOCKTON HUB (CD #0001, 21.06.2023), PAYNET CRYPTO (CD #0002, 13.11.2023), JAPAN DXT QK MChJ (CD #0003, 30.04.2024), CITY PAY GATE QK MChJ (CD #0004, 24.02.2025), TGHAMYON — Telegram’dagi Wallet xizmati (CD #0006, 18.07.2025), ASTERIUM AJ (CD #0007, 02.04.2026).

CD #0005 raqami o‘tkazib yuborilgan, chunki bu ASTERIUM ning 2025-yil 19-martdagi avvalgi litsenziyasi bo‘lib, amal qilmayotgan litsenziyalar reyestriga o‘tkazilgan. TGHAMYON da faqat depozitariy litsenziyasi bor: Telegram’dagi Wallet operatorining reyestrda kripto-birja yoki do‘kon huquqlari yo‘q.

Kripto-do‘konlar: sakkiztasi ishlaydi, oltitasi to‘xtatib turilgan

Cheklovsiz amaldagilar: PAYNET CRYPTO (CS #0006, 08.08.2023), T-REX (CS #0010, 11.09.2023), COINPAY (CS #0011, 10.07.2024), CITY PAY GATE (CS #0012, 24.02.2025), C-BASE (CS #0015, 24.07.2023, 18.07.2025-da qayta rasmiylashtirilgan), ASTERIUM (CS #0017, 02.04.2026), UNEX PAYMENTS (CS #0018, 24.06.2026), NAQD-EX (CS #0019, 06.08.2026).

To‘xtatib turilganlar — har biri roppa-rosa olti oyga, NAPP ning alohida buyrug‘i bilan:

CRYPTO MARKET uchun muddat rasman 2026-yil 1-sentabrda tugagan, ammo 22-sentabr holatiga reyestrda tiklash haqida yozuv yo‘q. CRYPTOCORP, C-CASH va T-FIRM uchun muddat 2026-yil 1-oktabr atrofida, CRYPTO EXPRESS uchun — 1-dekabr atrofida, CRYPTO MAGNAT uchun — 2027-yil 1-mart atrofida tugaydi. To‘xtatib turish sabablarini agentlik reyestrda oshkor qilmaydi.

Amal qilmayotgan litsenziyalar: UzNEX, Crypto Trade NET va qayta rasmiylashtirishlar

O‘sha sahifadagi ikkinchi jadval — «Amal qilmayotgan litsenziyalarning elektron reyestri (2018–2026)», unda 11 ta yozuv bor, ulardan faqat ikkitasi bekor qilingan:

• CE #0003, KOBEA GROUP XK MChJ (UzNEX birjasi) — «litsenziya NAPP direktorining 2026-yil 25-maydagi 45-son buyrug‘i bilan bekor qilingan». Bu kompaniyaning uchinchi litsenziyasi edi: undan oldin AA 0001 (31.01.2019), AA 0002 (20.12.2019) va 2024-yil 22-fevraldagi 20-son buyruq bilan CE #0003 ga almashtirilgan CE #0001 (28.09.2022) bo‘lgan. Spot.uz ning 2026-yil 27-maydagi xabariga ko‘ra, bekor qilish kompaniyaning o‘z arizasi bo‘yicha amalga oshgan: mijozlarga mablag‘larni qaytarish 3–10 ish kuni ichida deb e’lon qilingan, shikoyatlarni NAPP case_kobea@napp.uz manzilida qabul qiladi.
• CS #0001, CRYPTO TRADE NET MChJ (kripto-do‘kon, Navoiy) — 2024-yil 24-oktabrdagi 93-son buyruq bilan bekor qilingan.

Qolgan to‘qqizta yozuv — sanksiya emas, balki manzil o‘zgarganda (COINPAY, C-BASE) va MChJ AJ ga aylantirilganda (ASTERIUM) qayta rasmiylashtirishlar hamda KOBEA GROUP ning 2022-yilda CE formatiga o‘tishda va 2024-yilda qayta rasmiylashtirishda almashtirilgan avvalgi litsenziyalari: to‘rt yilda aynan ikkita litsenziya chaqirib olingan.

Litsenziya turlari nimasi bilan farq qiladi

Birja kapitaliga talab — Litsenziyalash to‘g‘risidagi nizomning (3380-raqam) 10-bandi: «ariza berilgan sanada kamida besh ming bazaviy hisoblash miqdori miqdorida pul mablag‘lari ko‘rinishida shakllantirilgan ustav fondi (kapitali) mavjudligi, shundan uch mingtasi O‘zbekiston Respublikasi tijorat bankidagi alohida hisobvaraqda zaxiralanadi». Davlat bojlari NAPP direktorining 2024-yil 5-dekabrdagi 100-son buyrug‘i (3584-raqam) bilan, yig‘imlar — 3388-raqamli nizom (27.07.2026-dagi 3388-2 tahriri) bilan belgilangan; ikkalasi ham to‘lov sanasidagi BHM ga karrali, so‘mdagi summalar 2026-yil 1-sentabrdan amal qiladigan 440 000 so‘mlik BHM bo‘yicha qayta hisoblangan (PF-115 farmoni).

Nega O‘zbekistonda birorta ham mayning-pul yo‘q

Mayning-pul litsenziyasi 3380-raqamli nizomda 2022-yildan bor, ammo to‘rt yilda uni hech kim olmagan. Mayningning o‘zi litsenziya talab qilmaydi: u 2023-yil 29-sentabrdagi 3461-raqamli nizom bo‘yicha ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi — faqat yuridik shaxs, muddati besh yil, ro‘yxatdan o‘tgan manzil bo‘yicha faoliyat, qazib olinganini O‘zbekistonning litsenziyalangan birjalarida sotish, oyiga 10 BHM (4,4 mln so‘m) yig‘im. ERMAP reyestrida 2026-yil 22-sentabr holatiga bitta yozuv: NEXAGRID MChJ, 2026-yil 19-yanvardagi M # 001 ruxsatnomasi, maydon — Buxoro viloyati, Romitan tumani.

2026-yil 1-oktabrdan nima o‘zgaradi

1-oktabrdan 3380-raqamli nizomning NAPP direktorining 2026-yil 15-iyundagi 20-son buyrug‘i bilan kiritilgan tahriri (29.06.2026-dagi 3380-3-raqam) kuchga kiradi:

• litsenziat kapitalidagi ulushni, shu jumladan norezidentga sotish hamda direktor, uning o‘rinbosarlari va AML bo‘linmasi rahbarini almashtirish NAPP bilan kelishishni talab qiladi (9-bandning «k» va «l» kichik bandlari); kelishilmagan ulush sotuvi bir martalik qo‘pol qoidabuzarliklar — litsenziyani bekor qilish asosi — qatoriga kiritilgan (54-bandning «j» kichik bandi);
• provayder rahbariyatiga va kapitaliga jinoiy daromadlarni legallashtirishga hamda terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar shaxslari kiritilmaydi;
• yangi 6¹-bob: kelishish to‘g‘risidagi qarorni NAPP ko‘pi bilan o‘n ish kunida qabul qiladi, yig‘im undirilmaydi, chet ellik xaridordan sudlanmaganlik to‘g‘risidagi apostil qo‘yilgan ma’lumotnoma notarial tasdiqlangan tarjimasi bilan talab qilinadi.

Maydonchani NAPP reyestri bo‘yicha o‘zingiz qanday tekshirasiz

1. napp.uz/ru/pages/erlsp ni oching: sahifada ikkita jadval bor — amaldagi litsenziyalar va 2018–2026-yillardagi amal qilmayotganlari. Kompaniya birinchisida bo‘lishi kerak.
2. Brendni emas, yuridik shaxsni sverka qiling: UzNEX — bu KOBEA GROUP XK MChJ, Telegram’dagi Wallet — TGHAMYON MChJ; ilovalar nomlari reyestrda ko‘rinmaydi.
3. Indeksga qarang: CS — do‘kon, u birja savdolarini o‘tkazmaydi; CD — depozitariy; savdo va buyurtmalar bo‘yicha ayirboshlash — faqat CE.
4. «Qayta rasmiylashtirish, amal qilishini to‘xtatib turish… asoslari va sanasi» ustunini o‘qing: to‘xtatib turilgan litsenziya amaldagilar jadvalida qoladi, belgi faqat o‘sha yerda bor.
5. Mayningni ERMAP reyestrida, token emitentlarini — stabil tokenlar reyestrida tekshiring. Agar maydoncha birorta reyestrda bo‘lmasa, sayti va ilovasi ochilsa ham, u O‘zbekiston rezidentlariga xizmat ko‘rsatishga haqli emas.

Ro‘yxatdan o‘tish va so‘m kiritish bo‘yicha amaliy qadamlar — «O‘zbekistonda kriptovalyutani qonuniy qanday sotib olish mumkin» materialida.

Litsenziyasiz maydonchadagi bitimlar uchun nima jazo bor

2023-yil 1-yanvardan jismoniy va yuridik shaxslar kripto-aktivlarni faqat milliy provayderlar orqali sotib olish, sotish va ayirboshlashga haqli (PQ-3832 3-bandining «d» kichik bandi). 2024-yil 19-yanvardagi O‘RQ-899-son qonun (2024-yil 20-apreldan kuchda) tartibni chetlab o‘tganlik uchun javobgarlik joriy qildi: MJK 155-4-moddasi bo‘yicha — 15 kungacha qamoq yoki musodara bilan 20–30 BHM (8,8–13,2 mln so‘m) jarima, anonim kripto-aktivlar bilan operatsiyalar uchun — 30–40 BHM; ma’muriy jazodan keyin qo‘llaniladigan JK 278-8-moddasi bo‘yicha — 100 BHM gacha (44 mln so‘m) jarimadan bir yilgacha ozodlikdan mahrum qilishgacha, xizmat mavqeidan foydalanganda yoki o‘ta ko‘p miqdorda — 3–5 yil.

Savdo qoidalaridagi (3379-raqam) nozik jihat: mijozlar o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri bitimlar faqat litsenziyalangan birja ichidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdolar maydonchasida qonuniy (5-band), tashqi P2P bu norma ostiga tushmaydi. Soliqlar «O‘zbekistonda kriptovalyuta solig‘i» materialida tahlil qilingan.

Manbalar

• NAPP: litsenziyalar reyestri (22.09.2026-da qo‘lda olingan), ERMAP ruxsatnomalar reyestri, vakolatli kripto-birjalar ro‘yxati, stabil tokenlar reyestri
• lex.uz: 3380-raqam (3380-3 tahriri), 3388-raqam, 3584-raqam, 3379-raqam, 3461-raqam, PQ-3832, O‘RQ-899, PF-115
• Spot.uz, 27.05.2026 — Kobea Group (UzNEX) litsenziyasining bekor qilinishi haqida; O‘zbekiston Markaziy banki, 07.09.2026 — HUMO tokeni piloti haqida; Finance Magnates, 24.06.2026 — UNEX PAYMENTS litsenziyasi haqida