O‘zbekiston fintex strategiyasi 2030 tasdiqlandi: Open Banking va wCBDC

O‘zbekiston Markaziy banki 2026-yil 24-sentabrda 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish milliy strategiyasi tasdiqlangani, 25-sentabrda esa strategiya va wCBDC bo‘yicha matbuot anjumani haqida xabar berdi. Hujjatda — oltita yo‘nalish, 2028–2029-yillarda Open Banking, markaziy bank raqamli valyutasining ulgurji shakli. Hujjatda nima bor va u PQ-359 bilan qanday bog‘liq.

Qisqacha: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki 2026-yil 24-sentabrda 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish milliy strategiyasi — O‘zbekistonning 2030-yilgacha bo‘lgan fintex strategiyasi — tasdiqlangani haqida xabar berdi; 25-sentabrda Markaziy bank strategiya va wCBDC bo‘yicha matbuot anjumani haqida ma’lum qildi. Asosiy maqsad Markaziy bankning 2026-yil 24-sentabrdagi relizida shunday ifodalangan: «2030-yil yakuniga qadar O‘zbekistonni moliyaviy texnologiyalar kompaniyalari uchun Markaziy Osiyodagi eng maqbul yurisdiksiyaga aylantirish». Yo‘l xaritasida Open Banking 2028–2029-yillarga kiritilgan, tashabbuslar orasida — markaziy bank raqamli valyutasining ulgurji shakli (wCBDC).

O‘zbekiston fintex strategiyasi: asosiy faktlar

Hujjat. «National Fintech Strategy 2026–2030» taqdimoti (18 slayd, 2026-yil sentabr) ingliz va o‘zbek tillarida Markaziy bankning 2026-yil 24-sentabr va 25-sentabrdagi relizlariga ilova qilingan.
Asos. Prezidentning 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359-son qarori (2025-yil 28-noyabrdan kuchda; 2026-yil 25-sentabr holatiga lex.uz dagi matnda o‘zgartirishlar qayd etilmagan), 6-bandning «v» kichik bandi: Markaziy bank «2026-yil 1-aprelga qadar xorijiy konsultantlarni jalb qilgan holda 2026 — 2030-yillarga mo‘ljallangan moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish milliy strategiyasini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin».
2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 (1-band) bo‘yicha 2026–2030-yillarga maqsadli ko‘rsatkichlar: moliyaviy texnologiyalar sohasidagi startaplarga 1 mlrd AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiyalar; kamida 200 ta moliyaviy texnologiyalar bozori ishtirokchisi; inkubatsiya va akseleratsiya dasturlaridan o‘tgan 100 ta startap; kamida 5 ming nafar yoshlarni o‘qitish; to‘lov vositasi sifatida raqamli valyutalarni va barqaror tokenlarni tajriba-sinovdan o‘tkazish.

Strategiya joriy etilishini Markaziy bank raisi Temur Ishmetov Silk Road Finance & Technology Forum forumida e’lon qilgan — bu haqda 2026-yil 24-avgustda Podrobno.uz xabar bergan (rus tilidan tarjima).

Oltita yo‘nalish va 2030-yilgacha yo‘l xaritasi

Yo‘nalishlar (Markaziy bankning 2026-yil 24-sentabrdagi relizi): «jadal rivojlanuvchi va qulay fintex ekotizimini shakllantirish, risklarga moslashgan nazoratni rivojlantirish, mintaqaviy integratsiyani chuqurlashtirish, O‘zbekistonni Markaziy Osiyoga fintex markazi sifatida rivojlantirish, ilg‘or texnologiyalarga asoslangan moliyani kengaytirish hamda ishonchli va jadal rivojlanuvchi moliyaviy muhitni ta’minlash». Xuddi shu relizga ko‘ra, strategiyaning muhim tashabbuslari qatorida — «Innovatsion xabni rivojlantirish, Regulatory Sandbox 2.0 imkoniyatlarini kengaytirish, Open Banking/Open Finance va ochiq API standartlarini joriy etish, raqamli identifikatsiya infratuzilmasini takomillashtirish hamda mintaqaviy to‘lovlar bog‘liqligini kuchaytirish».

Bosqich (Markaziy bank strategiyasi, 2026-yil sentabr)	Nima rejalashtirilgan, shu jumladan
2026–2027, Asos	Innovatsion xabni tashkil etish, takomillashtirilgan tartibga solish qumdonini ishga tushirish, moliyaviy texnologiyalar sohasi uchun milliy kompetensiyalar tizimi, raqamli identifikatsiya infratuzilmasidan foydalangan holda pilot loyihalar
2028–2029, Kengaytirish	Ochiq banking / ochiq APIlar; 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 (5-bandning «a» kichik bandi) bo‘yicha — «2026-yil 1-sentabrga qadar»; raqamli identifikatsiya infratuzilmasini moliya sektori bo‘ylab kengaytirish, transchegaraviy pilot loyihalar
2030, Yetakchilik	moliyaviy texnologiyalar innovatsiyalari va investitsiyalari uchun mintaqaviy faoliyat markazi

Markaziy bank yangi qumdon to‘g‘risidagi nizom loyihasini 2026-yil 16-sentabrda muhokamaga chiqardi: uchta yo‘lak.

Open Banking: strategiyadagi va PQ-359 dagi muddat

2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 (5-bandning «a» kichik bandi) Markaziy bankning «2026-yil 1-sentabrga qadar banklar, to‘lov tashkilotlari va moliyaviy texnologiyalar bozori ishtirokchilari o‘rtasida xavfsiz va standartlashgan ma’lumot almashinuvini ta’minlaydigan „ochiq banking“ tizimini joriy etish» taklifini ma’qulladi. Markaziy bankning 2026-yil 24-sentabrdagi relizi bo‘yicha tasdiqlangan strategiyaning yo‘l xaritasida Open Banking / Open APIs ni joriy etish 2028–2029-yillarga belgilangan. Muddatlarning o‘zaro nisbatini Markaziy bankning 2026-yil 24 va 25-sentabrdagi relizlari hamda strategiya taqdimoti izohlamaydi.

wCBDC: Markaziy bank raqamli valyuta haqida nima dedi

Markaziy bankning 2026-yil 25-sentabrdagi relizida aytilishicha, matbuot anjumanida «Markaziy bank tomonidan tayyorlangan tahliliy hisobot asosida wCBDC’ning banklar va moliya tashkilotlari o‘rtasidagi ulgurji hisob-kitoblarda qo‘llanish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqildi»: «qimmatli qog‘oz va uning uchun to‘lovni bir vaqtda amalga oshirish, hisob-kitoblarni tun-u kun olib borish», shuningdek, «hamkor mamlakatlar tizimlari o‘zaro uyg‘un ishlagan taqdirda» transchegaraviy hisob-kitoblar. wCBDC ni chiqarish to‘g‘risidagi qaror haqida relizda xabar berilmagan. Steyblkoinlar alohida — NAPP va Markaziy bankning qumdonida sinovdan o‘tkazilmoqda (HUMO piloti).

Ko‘p beriladigan savollar

O‘zbekistonning 2030-yilgacha bo‘lgan fintex strategiyasi tasdiqlanganmi? Ha, Markaziy bank 2026-yil 24-sentabrdagi relizida 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan strategiya «tasdiqlandi» deb xabar berdi; qarorning raqami va sanasi ko‘rsatilmagan. Uni ishlab chiqishni Markaziy bankka 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 (6-bandning «v» kichik bandi) topshirgan.

O‘zbekistonda Open Banking qachon paydo bo‘ladi? Markaziy bank strategiyasining yo‘l xaritasida (2026-yil sentabr) Open Banking ni ishga tushirish 2028–2029-yillarga kiritilgan. 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 (5-bandning «a» kichik bandi) muddatni «2026-yil 1-sentabrga qadar» deb belgilagan edi.

O‘zbekistonda raqamli so‘m bo‘ladimi? Markaziy bankning 2026-yil 24 va 25-sentabrdagi relizlarida hamda strategiya taqdimotida raqamli valyutani chiqarish to‘g‘risida qaror yo‘q. 2026-yil 25-sentabrdagi relizga ko‘ra, regulyator banklararo va transchegaraviy hisob-kitoblar uchun ulgurji wCBDC ni o‘rganmoqda; chakana raqamli valyuta u yerda tilga olinmagan.

O‘zbekiston fintexga qancha investitsiya jalb qilmoqchi? 2026–2030-yillarda moliyaviy texnologiyalar sohasidagi startaplarga 1 mlrd AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiyalar — 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359 ning maqsadli ko‘rsatkichi (1-bandning «a» kichik bandi).