O‘zbekistonda mayning 2026-yilda: NAPP ruxsatnomasi yoki Besqala rezidentligi
O‘zbekistonda qonuniy mayning bilan faqat yuridik shaxs shug‘ullana oladi: NAPP ruxsatnomasi asosida yoki Qoraqalpog‘istondagi Besqala Mining Valley zonasi rezidenti sifatida. Ikki yo‘lni — hujjatlar, muddatlar, yig‘imlar, tariflar va jarimalarni — lex.uz dagi hujjatlar va NAPP reyestri bo‘yicha 2026-yil 24-sentabr holatiga taqqoslaymiz.

Qisqacha: O‘zbekistonda 2026-yilda mayning faqat yuridik shaxslarga ruxsat etilgan va qonuniy yo‘l ikkita: 3461-raqamli nizom bo‘yicha Istiqbolli loyihalar milliy agentligining (NAPP) ruxsatnomasi yoki PQ-143 va 3893-raqamli nizom bo‘yicha Qoraqalpog‘istondagi Besqala Mining Valley zonasi rezidenti maqomi — bunda NAPP ruxsatnomasi zona Direksiyasining guvohnomasi bilan birga beriladi. NAPP ning mayning ruxsatnomalari reyestrida (ERMAP) 2026-yil 24-sentabr holatiga bitta yozuv bor: NEXAGRID MChJ, 2026-yil 19-yanvardagi M # 001 ruxsatnoma, Buxoro viloyati Romitan tumani. Ruxsatnomasiz mayning — MJK 155-5-moddasi, takroran — JK 278-9-moddasi.
NAPP ruxsatnomasi va Besqala rezidentligi: taqqoslash
Hujjatlar: 03.07.2018 dagi PQ-3832, 20.04.2026 dan PQ-143 tahririda; 29.09.2023 dagi 3461-ro‘yxat raqamli nizom (NAPP ning 68-son buyrug‘i), 03.10.2023 dan kuchda; 17.04.2026 dagi PQ-143, 20.04.2026 dan kuchda; 08.07.2026 dagi 3893-ro‘yxat raqamli nizom (NAPP ning 22.06.2026 dagi 22-son buyrug‘i), 09.07.2026 dan kuchda.
| NAPP ruxsatnomasi | Besqala rezidenti | |
|---|---|---|
| Kim | yuridik shaxs; maydoncha Qoraqalpog‘istondan tashqarida (zonada rezident maqomisiz mumkin emas, 3893-raqamli nizomning 64-bandi) | Qoraqalpog‘istonda ro‘yxatdan o‘tgan yuridik shaxs |
| Hujjat | 5 yilga ruxsatnoma | ruxsatnoma + rezident guvohnomasi, har biri 5 yilga |
| Ko‘rib chiqish | 20 kun, bepul | 30 kungacha, bepul |
| Oylik yig‘im | 10 BHM = 4,4 mln so‘m | 01.01.2035 gacha 0, ammo daromadning 1 % i Direksiyaga |
| Soliqlar | kripto-aktivlar bilan operatsiyalar 01.01.2029 gacha soliqqa tortilmaydi (PQ-3832, 2-band) | mayningdan olingan daromadlar 01.01.2035 gacha ozod |
| Energiya | quyosh fotoelektr stansiyasi (FES); tarmoq — qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda | barcha qayta tiklanuvchi energiya manbalari, vodorod, yagona tarmoq, rentabel bo‘lmagan va tugab borayotgan konlarda generatsiya |
| Tarmoq | II guruh tarifi ×2, eng yuqori yuklama soatlarida ustamalar | II guruh tarifi ×2 |
| Qazib olinganini sotish | 3461-raqamli nizomning 10-bandi bo‘yicha O‘zbekiston birjalari; PQ-3832 ning 4-band «v» kichik bandi (PQ-143 tahriri) — xorijiy platformalar ham, tushum O‘zbekiston banklariga | milliy birjalar yoki xorijiy platformalar, tushum O‘zbekiston banklariga |
| Hisobot | NAPP so‘roviga ko‘ra operatsiyalar haqida ma’lumot | sotuv va almashuvlar hisobi, NAPP va Direksiyaga ma’lumotlar |
Yig‘im 3388-raqamli nizom bo‘yicha (27.07.2026 dagi 3388-2-son tahriri) to‘lanadi: oldindan, oyning 10-sanasigacha, to‘lov sanasidagi BHM bo‘yicha; BHM — 01.09.2026 dan 440 000 so‘m (23.06.2026 dagi PF-115). Zona rezidentlarining ozod qilinishi 3388-raqamli nizomning 1-bandida yozilgan.
Sotuv bo‘yicha izoh. PQ-143 PQ-3832 ning 4-bandini yangi tahrirda bayon qildi: maynerlarga qazib olinganini «milliy kripto-birjalar yoki xorijiy platformalar orqali, shu jumladan to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar bo‘yicha» sotishga ruxsat berilgan (rus tilidan tarjima), tushum majburiy tartibda O‘zbekiston banklariga o‘tkaziladi. lex.uz dagi 3461-raqamli nizomning 10-bandi (24.09.2026 da tekshirildi) hamon O‘zbekistonning litsenziyalangan birjalarini ko‘rsatadi; zonadan tashqaridagi maynerlar uchun NAPP tushuntirishlarini tahririyat topmadi. Rezidentlarga 3893-raqamli nizomning 68–71-bandlari platforma litsenziyasini tekshirgan holda xorijda sotishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ruxsat beradi.
NAPP dan mayning uchun ruxsatnoma qanday olinadi
- 3461-raqamli nizomning 12-bandidagi talablar, jumladan: FES (qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan tashqari), alohida bino, soz elektr ta’minoti, faqat ariza berilgan manzil, tarmoqqa ulanganda elektr energiyasini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimiga (ASKUE) ulangan hisoblagich, yashirin mayning va anonim aktivlarsiz, NAPP talabiga ko‘ra ma’lumotlar, yig‘imlarni to‘lash.
- Ariza OneID orqali «Registratsiya» tizimiga (13-band): STIR, nomi, kontaktlar, bino manzili, bank va hisob raqami, murojaat maqsadi, FES ma’lumotlari yoki energiya yetkazib berish shartnomasi, mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat (bojxona yuk deklaratsiyasi yoki boshqa) bilan uskunalar ma’lumotlari, qazib olinadigan kripto-aktivlar ro‘yxati va hamyon manzillari.
- Ekspertiza: komissiya — 15 kun, NAPP qarori — 5 kun, hujjatlar to‘liq topshirilgan kundan boshlab jami 20 kun (16–18-bandlar); bartaraf etiladigan kamchiliklar uchun — 30 ish kunigacha.
- Rad etish — faqat 22-banddagi to‘rt asos bo‘yicha: hujjatlar to‘liq emas, 12-bandga muvofiq emas, ma’lumotlar noto‘g‘ri, mansabdor shaxslar va ta’sischilarning 22-banddagi ro‘yxatga kiruvchi jinoyatlarda (shu jumladan iqtisodiy, korrupsion jinoyatlar, jinoiy daromadlarni legallashtirish) ishtiroki yoki ishtirokda gumon qilinishi haqida ma’lumotlar. «Maqsadga muvofiq emasligi sababli» rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.
- Ruxsatnoma — bir kunda, elektron shaklda, QR-kod bilan, napp.uz da e’lon qilinadi; ko‘rib chiqish va rasmiylashtirish uchun yig‘im olinmaydi. Muddatni uzaytirish — amal qilish muddati tugashidan kamida bir oy oldin.
Besqala Mining Valley rezidenti qanday bo‘linadi
PQ-143 (5-band) «yagona darcha» tartibini joriy qildi: da’vogar Direksiyaga — Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashining MChJ siga — bir yo‘la maqom va ruxsatnoma uchun ariza beradi, NAPP esa ruxsatnomani «qo‘shimcha hujjatlar talab qilmasdan» beradi (rus tilidan tarjima). 3893-raqamli nizom bo‘yicha qadamlar:
- Qoraqalpog‘istondagi yuridik shaxs va 8-banddagi 11 ta talab, jumladan alohida bino, tarmoqqa ulanganda ASKUE hisoblagichi, sudlanganligi olib tashlanmagan yoki iqtisodiy va korrupsion jinoyatlar, jinoiy daromadlarni legallashtirishda gumon qilinayotgan rahbarlar va egalarga, shuningdek jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish (AML/CFT) sohasida hamkorlik qilmaydigan davlatlardan bo‘lgan egalarga taqiq.
- Direksiyaga elektron ariza (9-band), jumladan kadastr hujjatlari va maydonchaga bo‘lgan huquqlar, rahbariyat va ta’sischilar haqida yakuniy benefitsiargacha ma’lumotlar, chet elliklar uchun — tarjimasi bilan legallashtirilgan yoki apostil qo‘yilgan sudlanmaganlik to‘g‘risidagi ma’lumotnoma, generatsiya hujjatlari yoki energiya yetkazib berish shartnomasi.
- Direksiya ekspertizasi — 15 kun, ijobiy xulosa NAPP ga yuboriladi.
- NAPP ruxsatnomasi — 10 kun. Agentlik hujjatlar to‘liq bo‘lmaganda, ma’lumotlar noto‘g‘ri bo‘lganda, 8-bandga muvofiq kelmaganda yoki «asoslantirilgan mulohaza» bo‘yicha rad etishga haqli (17-band).
- Guvohnoma: Direksiya ruxsatnomadan keyin uch kun ichida qaror qabul qiladi; umumiy muddat — 30 kun (12-band). Rezident haqidagi ma’lumotlar Direksiya saytida e’lon qilinadi.
Ustav fondi. Gazeta.uz 2026-yil 21-aprelda rezidentlar uchun minimal ustav fondi haqida yozgan edi. PQ-143 ga 1-ilovada va 3893-raqamli nizomning 8-bandida (lex.uz dagi rus va o‘zbek matnlari, 24.09.2026 da tekshirildi) ustav fondi miqdoriga talab yo‘q; PQ-143 minimal ustav fondini faqat kripto-birjalar uchun belgilaydi (PQ-3832 ning 3-band «i» kichik bandi).
2026-yil 24-sentabr holatiga ERMAP mayning ruxsatnomalari reyestri
| № | Yuridik shaxs | Ruxsatnoma | Sana | Asos | Mayning manzili |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | NEXAGRID MChJ (Toshkent) | M # 001 | 19.01.2026 | NAPP direktorining 19.01.2026 dagi 1-son buyrug‘i | Buxoro viloyati, Romitan tumani, Qo‘rg‘on QFY, Varaxsha massivi |
To‘xtatib turish yoki bekor qilish haqida belgilar yo‘q. Qoraqalpog‘istondagi manzilli yozuvlar yo‘q, garchi rezidentlarning ruxsatnomalari ham NAPP saytida joylashtirilsa-da (3893-raqamli nizomning 16-bandi); rezidentlar ro‘yxati bo‘lgan Direksiya saytini tahririyat topa olmadi. Provayderlar litsenziyalari — NAPP reyestri tahlilida.
Nima taqiqlangan va noqonuniy mayning uchun qanday jazo bor
Yashirin mayning (egasining xabarisiz boshqa birovning quvvatlarida), anonim kripto-aktivlar mayningi, ro‘yxatdan o‘tgan manzildan boshqa joyda va ruxsatnomasiz mayning taqiqlangan (3461-raqamli nizomning 8-bandi); zonada, shuningdek, avval muomalada bo‘lgan aktivlarni muomalaga kiritish va rezident maqomisiz mayning taqiqlangan (3893-raqamli nizomning 64-bandi). Ruxsatnoma bir martalik qo‘pol qoidabuzarlik uchun sud tomonidan bekor qilinadi (3461-raqamli nizomning 54–55, 58-bandlari), jumladan ruxsat etilgan hollardan tashqari FES dan bo‘lmagan energiyadan foydalanish va alohida hisoblagich yo‘qligi. Tarmoqqa ulangan ruxsatnomasiz maynerlar uchun — II guruh tarifi ×5 (Qoidalarning 80-bandi, 31.05.2024 dagi VMQ-319, 10.06.2024 dan kuchda, PQ-143 tahririda).
MJK 155-5-moddasi va JK 278-9-moddasi 19.01.2024 dagi O‘RQ-899-son qonun bilan kiritilgan (Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasida 19.01.2024 da e’lon qilingan) va 20.04.2024 dan amal qiladi; ikkala kodeks 22.09.1994 da qabul qilingan, 01.04.1995 dan kuchda; moddalar tahriri 24.09.2026 holatiga o‘zgarmagan. Summalar — BHM 440 000 so‘m bo‘lganda:
| Norma | Tarkib | Sanksiya |
|---|---|---|
| MJK 155-5-m. 1-q. | tartibni buzgan holda mayning | 5 sutkagacha qamoq yoki 20–30 BHM (8,8–13,2 mln so‘m) |
| 155-5-m. 2–4-q. | anonim aktivlar / sezilarli / yirik miqdor | mansabdor shaxslarga 30–40 BHM / 10 sutkagacha yoki 30–50 BHM / 15 sutkagacha yoki 50–100 BHM |
| JK 278-9-m. 1-q. | xuddi shu qilmish ma’muriy jazodan keyin | 100 BHM gacha, 2–3 yil axloq tuzatish ishlari, 1 yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish |
| 278-9-m. 2–3-q. | yashirin mayning / takroran, o‘ta yirik miqdor, til biriktirib | 100–300 BHM, 2 yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish / 300–400 BHM, 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish |
| 278-9-m. 4-q. | xizmat mavqeidan foydalanish, uyushgan guruh | 3 yildan 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish |
MJK 155-5-moddasining barcha qismlarida sanksiya mayning uskunalarini musodara qilish bilan to‘ldiriladi.
Mayning uchun elektr energiyasi tarifi va energetika yangiliklari
- I va II guruhlar tarifi — 01.06.2026 dan QQS bilan 1 kVt·soat uchun 1 100 so‘m (15.05.2026 dagi VMQ-243, 1-band va 1-ilova; matn faqat o‘zbek tilida). Undan ×2 koeffitsiyent bilan mayner 2 200 so‘m, ×5 da — Vazirlar Mahkamasining eng yuqori yuklama soatlaridagi ustamalarisiz 1 kVt·soat uchun 5 500 so‘m to‘laydi (PQ-3832, 3-band «v»).
- ×2 dan istisnolar — 22.10.2025 dagi PF-189 ga 1-ilova (27.10.2025 dan kuchda; lex.uz da ilova faqat o‘zbek tilida): Qoraqalpog‘istonda qiymati 100 mln $ dan ortiq sun’iy intellekt infratuzilmasiga investorlar uchun imtiyozlar.
- Besqala da rentabel bo‘lmagan uglevodorod konlarida generatsiya o‘rnatish, fermalar issiqligini issiqxonalarga berish mumkin (3893-raqamli nizomning 62–63-bandlari).
Prezident matbuot xizmati, 18.09.2026: «Xitoylik hamkorlar bilan Qo‘ng‘irot va Taxiatosh tumanlarida umumiy qiymati 2 milliard 281 million dollar bo‘lgan raqamli valyuta ishlab chiqarish va sun’iy intellekt ma’lumotlar markazlarini tashkil etish loyihalari amalga oshirilmoqda» (president.uz; xuddi shu — Gazeta.uz va Spot.uz, 18.09.2026). O‘sha kuni saudiyalik ACWA bilan 1,5 GVt quvvatli Qo‘ng‘irot shamol elektr stansiyasi (2,6 mlrd $) qurilishining faol bosqichiga ham start berildi. Kompaniyalar va ularning zonadagi maqomi oshkor qilinmagan.
Shuningdek qarang: kriptovalyuta solig‘i, kriptovalyutani qanday sotib olish mumkin.
Ko‘p beriladigan savollar
O‘zbekistonda 2026-yilda jismoniy shaxs mayning qila oladimi? Yo‘q: 3461-raqamli nizomning 2-bandi va PQ-3832 ning 3-band «v» kichik bandiga ko‘ra mayning bilan faqat NAPP ruxsatnomasiga ega yuridik shaxs shug‘ullanadi. Tartibni buzish — MJK 155-5-moddasi: 5 sutkagacha qamoq yoki 20–30 BHM.
O‘zbekistonda mayning ruxsatnomasi qancha turadi? NAPP ruxsatnomasini ko‘rib chiqish va rasmiylashtirish bepul (3461-raqamli nizomning 15 va 20-bandlari). Oylik yig‘im — 10 BHM, 4,4 mln so‘m; Besqala rezidentlari undan 01.01.2035 gacha ozod, ammo Direksiyaga daromadning 1 % ini to‘laydi.
O‘zbekistonda nechta mayning ruxsatnomasi berilgan? napp.uz dagi ERMAP reyestri bo‘yicha 24.09.2026 holatiga bitta: NEXAGRID MChJ, 19.01.2026 dagi M # 001, Buxoro viloyati. Bu sanada Qoraqalpog‘istondagi manzilli ruxsatnomalar yo‘q.
Besqala Mining Valley rezidenti qanday bo‘linadi? Rezident faqat Qoraqalpog‘istonda ro‘yxatdan o‘tgan va 3893-raqamli nizom 8-bandining 11 ta talabini bajargan yuridik shaxs bo‘lishi mumkin. Ariza — Direksiyaga, qaror — 30 kungacha, hujjatlar 5 yilga beriladi.
Besqala rezidenti uchun ma’lum miqdordagi ustav fondi kerakmi? Yo‘q: PQ-143 ga 1-ilovada va 3893-raqamli nizomning 8-bandida (lex.uz, 24.09.2026 da tekshirildi) ustav fondi miqdori belgilanmagan. Ro‘yxatdan o‘tish, maydoncha, energiya va benefitsiarlar tekshiriladi.
Mayner qazib olingan kriptovalyutani qayerda sotishi mumkin? Besqala rezidenti — milliy birjalarda yoki xorijiy platformalarda, tushum — O‘zbekiston banklariga (3893-raqamli nizomning 68–71-bandlari). Zonadan tashqarida PQ-143 tahriridagi PQ-3832 xuddi shuni nazarda tutadi, biroq 3461-raqamli nizomning 10-bandi O‘zbekistonning litsenziyalangan birjalarini ko‘rsatadi — 22.09.2026 holatiga bular COINPAY va ASTERIUM (reyestr).
Manbalar
- NAPP, ERMAP reyestri (24.09.2026 da olingan) — https://napp.uz/ru/pages/ermap
- 3461-raqamli nizom — https://lex.uz/ru/docs/6623732
- PQ-143 — https://lex.uz/ru/docs/8146982
- 3893-raqamli nizom — https://lex.uz/ru/docs/8316053
- PQ-3832 — https://lex.uz/ru/docs/3806048
- 3388-raqamli nizom — https://lex.uz/ru/docs/6212771
- PF-115 — https://lex.uz/ru/docs/8283680
- VMQ-319 — https://lex.uz/ru/docs/6954986
- VMQ-243 — https://lex.uz/ru/docs/8195731
- PF-189 — https://lex.uz/ru/docs/7790236
- O‘RQ-899 — https://lex.uz/ru/docs/6763849
- MJK — https://lex.uz/ru/docs/97664
- JK — https://lex.uz/ru/docs/111457
- President.uz, 18.09.2026 — https://president.uz/ru/lists/view/9634
- Gazeta.uz, 18.09.2026 — https://www.gazeta.uz/ru/2026/09/18/projects/
- Spot.uz, 18.09.2026 — https://www.spot.uz/ru/2026/09/18/karakalpakstan-projects
- Gazeta.uz, 21.04.2026 — https://www.gazeta.uz/ru/2026/04/21/besqala-mining-valley/
Manbalar
- 1.napp.uz/ru/pages/ermap
- 2.lex.uz/ru/docs/6623732
- 3.lex.uz/ru/docs/8146982
- 4.lex.uz/ru/docs/8316053
- 5.lex.uz/ru/docs/3806048
- 6.lex.uz/ru/docs/6212771
- 7.lex.uz/ru/docs/8283680
- 8.lex.uz/ru/docs/6954986
- 9.lex.uz/ru/docs/8195731
- 10.lex.uz/ru/docs/7790236
- 11.lex.uz/ru/docs/6763849
- 12.lex.uz/ru/docs/97664
- 13.lex.uz/ru/docs/111457
- 14.president.uz/ru/lists/view/9634
- 15.gazeta.uz/ru/2026/09/18/projects
- 16.spot.uz/ru/2026/09/18/karakalpakstan-projects
- 17.gazeta.uz/ru/2026/04/21/besqala-mining-valley


