O‘zbekistonda dollar kursi: nega u 11 800 so‘m atrofida turibdi

Qisqacha: O‘zbekistonda dollarning rasmiy kursi 2026-yil 26-sentabr holatiga — 11 825,40 so‘m (Markaziy bank kurslar arxivining API si). Nega kurs 2026-yilning I yarim yilligida nisbatan barqaror bo‘lganini (o‘shanda — 11 935–12 320 so‘m) Markaziy bank ichki valyuta bozori sharhida tushuntirdi: kurs «yuridik shaxslarning valyuta taklifi, eksport tushumlari va pul o‘tkazmalari hajmining oshishi natijasida» nisbatan barqaror shakllangan; Markaziy bank operatsiyalarini hisobga olmagan holda taklif 31 % ga, talab — 20 % ga oshgan. Dollar 11 857,35 so‘mgacha va undan pastga faqat 2026-yil 18-avgustdan tushdi (Markaziy bank arxivi; bungacha 2026-yil minimumi — 2026-yil 6-avgustdagi 11 886,72); mustahkamlanishning asosiy qismi, iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning bahosiga ko‘ra (Gazeta.uz, 2026-yil 28-avgust), avgustga to‘g‘ri keldi; 2026-yil 26-sentabr holatiga cbu.uz sharhlar bo‘limida Markaziy bankning iyundan keyingi davr uchun valyuta bozori sharhi yo‘q. Markaziy bank valyuta bozoriga, uning raisi Temur Ishmetovning so‘zlariga ko‘ra (Spot 2026-yil 24-avgustdagi xabariga ko‘ra), «biror muayyan almashuv kursini qo‘llab-quvvatlash uchun emas, balki oltin sotib olish operatsiyalari sababli» chiqadi (rus tilidan tarjima). Asosiy stavka — 14 % (Markaziy bankning 2026-yil 16-sentabrdagi qarori); yuqori real stavka, Alpari tahlilchisi Anna Bodrovaning bahosiga ko‘ra (UzDaily, 2026-yil 10-sentabr), «so‘m foydasiga ishlashda davom etmoqda» (rus tilidan tarjima).

O‘zbekistonda dollar kursi 2026-yil 26-sentabr holatiga: Markaziy bank raqamlari

Qiymatlar — O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki kurslar arxivining JSON-API sidan (Date maydoni — kurs belgilangan kun); foizlar — tahririyat hisob-kitobi.

2026-yilda dollar kursining maksimumi va minimumi

Markaziy bank kurslar arxiviga ko‘ra (2022-yil 30-dekabrdan boshlangan USD qatori, 2026-yil 26-sentabrda yuklab olingan):

• 2026-yil maksimumi — 12 320,34 so‘m, Markaziy bankning 2026-yil 10-fevraldagi kursi; 2026-yil 26-sentabrdagi kurs (11 825,40) undan 4,02 % past.
• 2026-yil minimumi — 11 765,21 so‘m, Markaziy bankning 2026-yil 15-sentabrdagi kursi. Bu qatorda dollar oxirgi marta 2023-yil 10-avgustda arzonroq turgan (11 667,00), 2023-yil 11-avgustda esa Markaziy bank kursi allaqachon 12 075,03 edi.
• 2026-yil 18-avgustda Markaziy bank kursi 11 857,35 so‘mgacha tushdi — Gazeta.uz 2026-yil 17-avgustda buni 2023-yil avgustidan beri eng past daraja deb atadi. Bungacha Markaziy bank arxiviga ko‘ra 2026-yil minimumi 11 886,72 edi (2026-yil 6-avgust).

Nega dollar kursi barqaror: Markaziy bankning 2026-yil I yarim yillik bo‘yicha izohi

Markaziy bank «Ichki valyuta bozori sharhi. 2026-yil I yarim yillik» hujjatida (cbu.uz da 2026-yil 23-iyulda e’lon qilingan) yanvar–iyunda kurs «11 935 – 12 320 so‘m/AQSH dollari diapazonida tebranib», davr oxirida 12 009 so‘mni tashkil etgan holda «yil boshiga nisbatan o‘zgarishsiz qoldi» deb yozadi va sababini shunday ko‘rsatadi: «yuridik shaxslarning valyuta taklifi, eksport tushumlari va pul o‘tkazmalari hajmining oshishi natijasida ichki valyuta bozorida valyuta almashuv kursi nisbatan barqaror shakllandi». Sharhning 2026-yil yanvar–iyun raqamlari:

• Talab va taklif. Talab — qariyb 32 mlrd $ (2025-yil yanvar–iyuniga nisbatan +20 %), Markaziy bank operatsiyalarini hisobga olmagan holda taklif — 27,8 mlrd $ (+31 %).
• Eksport. Eksport tushumlari hisobiga taklif — 10,1 mlrd $ (+30 %), shundan 5,6 mlrd $ (55 %) ichki bozorda sotilgan.
• Aholi. Aholi banklarga 12,3 mlrd $ sotgan (bir yil avvalgidan qariyb 1,4 barobar ko‘p), 6,8 mlrd $ sotib olgan (+26 %).
• O‘tkazmalar. Xalqaro pul o‘tkazmalari orqali 9,3 mlrd $ kelib tushgan, 1,3 mlrd $ chiqib ketgan, ijobiy saldo — 8 mlrd $.

2026-yil 26-sentabr holatiga cbu.uz sharhlar bo‘limida Markaziy bankning iyundan keyingi davr uchun valyuta bozori sharhi yo‘q. Yil boshidan buyon mustahkamlanishning asosiy qismi, Xolboyevning so‘zlariga ko‘ra (Gazeta.uz, 2026-yil 28-avgust), «aynan avgust oyiga to‘g‘ri keladi» (rus tilidan tarjima).

Oltin va intervensiyalar: neytrallik tamoyili

Markaziy bank Strategiyasiga ko‘ra (1-band), valyuta operatsiyalari — bu Markaziy bankning «mahalliy ishlab chiqaruvchilardan xarid qilingan qimmatbaho metallarni xalqaro bozorlarda sotishdan tushgan chet el valyutasidagi mablag‘larni sotish va Markaziy bank mijozlariga chet el valyutasi xaridi va sotuvi bo‘yicha xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq operatsiyalari». «Neytrallik» tamoyili, Markaziy bank Monetar operatsiyalar departamenti bosh iqtisodchisi Bekzod Miraxmedovning izohiga ko‘ra («Ekspert izohi», cbu.uz, 2020-yil 6-fevral), yil davomida ichki valyuta bozorida sotilgan valyuta mablag‘larining sof hajmi «ushbu davrda sotib olingan monetar oltin qiymati doirasida» bo‘lishini anglatadi; sotuvlardan maqsad — monetar oltin sotib olinishi natijasida iqtisodiyotga chiqarilgan pul mablag‘larini sterilizatsiya qilish. Markaziy bank raisi Temur Ishmetov, Spot 2026-yil 24-avgustdagi xabariga ko‘ra: «Biz [valyuta] bozoriga aralashamiz, lekin biror muayyan almashuv kursini qo‘llab-quvvatlash uchun emas, balki oltin sotib olish operatsiyalari sababli» (rus tilidan tarjima).

2026-yil 11-sentabrda Markaziy bank 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan ichki valyuta bozoridagi valyuta operatsiya va intervensiyalari strategiyasini e’lon qildi. Unda:

• valyuta operatsiyalari «valyuta almashuv kursining uzoq muddatli fundamental trendini o‘zgartirishga qaratilmasligi» (6-band «b») va Markaziy bank ularni «valyuta almashuv kursi yo‘nalishiga ta’sir ko‘rsatmagan holda», oldindan e’lon qilinadigan muddatlarga muvofiq amalga oshirishi (7-band);
• valyuta kursi yoki uning o‘zgarishi Markaziy bank pul-kredit siyosatining maqsadli ko‘rsatkichi sifatida belgilanmasligi (6-band «d»);
• intervensiyalar «faqat valyuta birjasida amalga oshiriladi» (14-band).

2026-yil yanvar–iyulida oltin eksporti — 2,8 mlrd $ dan ko‘p, bir yil avval esa 7,6 mlrd $ (Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari, Gazeta.uz 2026-yil 28-avgustdagi bayonida). Alpari tahlilchisi Anna Bodrova (UzDaily, 2026-yil 10-sentabr): «oltin eksportining kuchsiz hajmlari valyuta tushumining an’anaviy manbalaridan birini cheklamoqda» (rus tilidan tarjima).

14 % stavka va so‘m kursi: Markaziy bank va tahlilchilar nima deydi

2026-yil 16-sentabrda Markaziy bank asosiy stavkani 14 % da saqlab qoldi. Relizga ko‘ra, 2026-yil avgustida yillik inflyatsiya — 6,2 %; real stavkalarni Markaziy bank jamg‘armalar bilan bog‘laydi: «ijobiy real foiz stavkalari aholining jamg‘arishga bo‘lgan moyilligini qo‘llab-quvvatlamoqda». Relizda kurs inflyatsiya bilan bog‘liq holda tilga olinadi: «Ayrim asosiy savdo hamkorlar valyutalarining qadrsizlanishi fonida so‘mning real samarali almashuv kursini yil davomida mustahkamlanayotganligi import narxlari orqali inflyatsion bosimlarni yumshatuvchi omil bo‘lib xizmat qilmoqda».

Stavka bilan kurs o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlilchilar ifodalaydi: Anna Bodrova (Alpari, UzDaily 2026-yil 10-sentabr) — «yuqori real stavka so‘m foydasiga ishlashda davom etmoqda» (rus tilidan tarjima); Yevroosiyo taraqqiyot banki (Podrobno.uz, 2025-yil 18-dekabr) — «nisbatan qat’iy pul-kredit siyosati so‘mdagi aktivlarning jozibadorligini qo‘llab-quvvatlamoqda» (rus tilidan tarjima). Markaziy bank qarori haqida — «O‘zbekiston Markaziy banki stavkani 14 % saqlab qoldi».

Kurs qanday belgilanadi: 2017-yil 5-sentabrdan suzuvchi rejim

• PF-5177-son Farmon 2017-yil 2-sentabrdagi (2017-yil 5-sentabrdan kuchga kirgan; lex.uz dagi 2026-yil 8-sentabr tahriri), 1-band: ustuvor yo‘nalish — «milliy valyutaning chet el valyutasiga nisbatan kursini belgilashda faqatgina bozor mexanizmlarini qo‘llash».
• «Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi Qonun 2019-yil 22-oktabrdagi O‘RQ-573-son (2019-yil 23-oktabrdan kuchga kirgan, lex.uz dagi 2026-yil 25-iyul tahriri), 8-modda: so‘m kursini aniqlashda «faqat bozor mexanizmlaridan foydalaniladi»; Markaziy bank buxgalteriya hisobi, hisobotlar, shuningdek bojxona va boshqa majburiy to‘lovlarni hisoblab chiqarish uchun «valyuta kursini muntazam ravishda belgilab boradi».
• Markaziy bankning 2017-yil 4-sentabrdagi xabari: 2017-yil 5-sentabrdan kurs — dollar uchun 8 100 so‘m. Kundalik rasmiy kurs metodikasi belgilangan amaldagi hujjatni tahririyat 2026-yil 26-sentabr holatiga lex.uz da va cbu.uz ning kurslar bo‘limida topmadi.
• XVJ 2026-yil iyunida, Markaziy bankning I yarim yillik sharhiga ko‘ra, O‘zbekistonning almashuv kursi rejimini qayta baholab, uni «sudraluvchi» maqomidan «suzuvchi» maqomiga o‘zgartirdi.

Banklardagi dollar kursi va Markaziy bank kursi: 26-sentabrdagi farq

O‘RQ-573-son Qonunning 8-moddasiga ko‘ra, chet el valyutasini sotib olish va sotish operatsiyalarida kurs «shartnomaviy asosda belgilanadi». Uchta bankda (2026-yil 26-sentabrda olingan) sotish kursi Markaziy bankning 2026-yil 26-sentabrdagi kursidan (11 825,40) 4,60–44,60 so‘mga yuqori, sotib olish kursi esa 25,40–55,40 so‘mga past.

Tahlilchilar so‘m kursi haqida nima deydi

Tahririyat kurs bo‘yicha prognoz qilmaydi. E’lon qilingan baholar:

• Mirkomil Xolboyev, iqtisodchi (Gazeta.uz, 2026-yil 20-iyul): Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2027–2029-yillarga mo‘ljallangan Fiskal strategiyasi asosidagi hisob-kitobiga ko‘ra, o‘rtacha yillik kurs 2026-yilda taxminan 11 987 so‘m, 2029-yilda esa 12 554 so‘m bo‘lishi mumkin.
• Yevroosiyo taraqqiyot banki (Podrobno.uz, 2025-yil 18-dekabr): tahlilchilar 2026-yil uchun o‘rtacha yillik kursni taxminan 12 800 so‘m deb kutgan edi.
• Xolboyev (Gazeta.uz, 2026-yil 28-avgust): «Oltin narxining pasayishi… O‘zbekiston valyuta bozoriga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin» (rus tilidan tarjima).

Kurs va omonatlar: depozit stavkalari va dollar dinamikasi

• Jismoniy shaxslarning so‘mdagi muddatli depozitlari bo‘yicha o‘rtacha tortilgan stavka — 2026-yil avgustida yillik 18,4 % (Markaziy bank statistikasi, 2026-yil 24-sentabrdagi yangilanish).
• 12 oyda dollar so‘mga nisbatan 3,07 % ga arzonlashdi: 12 199,71 so‘mdan 11 825,40 so‘mgacha (Markaziy bankning 2025-yil 26-sentabr va 2026-yil 26-sentabrdagi kurslari). O‘tgan dinamika kelajakdagisini kafolatlamaydi.
• Kafolat — bitta bankdagi bitta omonatchiga barcha valyutalardagi omonatlar bo‘yicha foizlari bilan birga 200 mln so‘mgacha («Banklardagi omonatlarni himoya qilish kafolatlari to‘g‘risida»gi 2025-yil 18-fevraldagi O‘RQ-1031-son Qonunning 25–26-moddalari, 2025-yil 19-fevraldan kuchga kirgan, 2026-yil 29-iyun tahriri).

16 bankning 2026-yil 23-sentabrdagi stavkalari — «O‘zbekiston banklarida omonatlar: 2026-yil foizlari» materialida.

Ko‘p beriladigan savollar

2026-yil 26-sentabrda O‘zbekistonda dollar kursi qancha? Markaziy bankning 2026-yil 26-sentabrdagi rasmiy kursi — dollar uchun 11 825,40 so‘m, bir kun avvalgidan 5,47 so‘mga past. Yevro — 13 483,32 so‘m, rubl — 140,34 so‘m (Markaziy bank kurslar arxivining API si).

Nega 2026-yilda O‘zbekistonda dollar oshmayapti? Markaziy bankning 2026-yil I yarim yillik sharhiga ko‘ra (o‘shanda kurs — 11 935–12 320 so‘m), kurs yuridik shaxslarning valyuta taklifi, eksport tushumlari va pul o‘tkazmalari hajmining oshishi natijasida nisbatan barqaror shakllangan. Mustahkamlanishning asosiy qismi, iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning bahosiga ko‘ra (Gazeta.uz, 2026-yil 28-avgust), avgustga to‘g‘ri keldi; yuqori real stavka, Alpari tahlilchisi Anna Bodrovaning bahosiga ko‘ra (UzDaily, 2026-yil 10-sentabr), «so‘m foydasiga ishlashda davom etmoqda» (rus tilidan tarjima).

O‘zbekiston Markaziy banki so‘m kursini ushlab turadimi? Markaziy bank 2026-yil 11-sentabrda e’lon qilgan Strategiyaga ko‘ra — yo‘q: valyuta operatsiyalari «valyuta almashuv kursining uzoq muddatli fundamental trendini o‘zgartirishga qaratilmasligi» kerak, kurs pul-kredit siyosatining maqsadli ko‘rsatkichi sifatida belgilanmaydi. Valyutaning sof sotuvlarini Markaziy bank, 2020-yil 6-fevraldagi izohga ko‘ra, yil davomida sotib olingan monetar oltin qiymati doirasida ushlab turadi.

2026-yilda dollarning minimumi va maksimumi qancha bo‘ldi? Markaziy bank arxiviga ko‘ra, 2026-yil maksimumi — 12 320,34 so‘m (2026-yil 10-fevral), minimumi — 11 765,21 so‘m (2026-yil 15-sentabr). Markaziy bank kursi 11 765,21 so‘mdan oxirgi marta 2023-yil 10-avgustda past bo‘lgan.

Nega bankdagi kurs Markaziy bank kursidan farq qiladi? «Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi Qonunning 8-moddasiga ko‘ra, valyuta sotib olish va sotishda kurs «shartnomaviy asosda belgilanadi», Markaziy bank kursi esa hisob va majburiy to‘lovlar uchun kerak. 2026-yil 26-sentabrda jadvalimizdagi uchta bank dollarni 11 830–11 870 so‘mdan sotgan.

Tahlilchilar so‘m kursi bo‘yicha nimani prognoz qilmoqda? Iqtisodchi Mirkomil Xolboyev (Gazeta.uz, 2026-yil 20-iyul) Fiskal strategiya parametrlari bo‘yicha 2026-yil uchun o‘rtacha yillik kursni taxminan 11 987 so‘m deb hisobladi; Yevroosiyo taraqqiyot banki (Podrobno.uz, 2025-yil 18-dekabr) taxminan 12 800 so‘mni kutgan edi. Xolboyev 2026-yil 28-avgustda oltin narxining pasayishini risk deb atadi.

So‘mdagi omonatlar stavkalari qanday va dollar bir yilda qanday o‘zgardi? Jismoniy shaxslarning so‘mdagi muddatli depozitlari bo‘yicha o‘rtacha tortilgan stavka 2026-yil avgustida — yillik 18,4 % (Markaziy bank statistikasi, 2026-yil 24-sentabrdagi yangilanish). 12 oyda dollar 12 199,71 so‘mdan 11 825,40 so‘mgacha arzonlashdi (Markaziy bankning 2025-yil 26-sentabr va 2026-yil 26-sentabrdagi kurslari).

Manbalar

• O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki: valyuta kurslari arxivi API si (JSON), USD qatori sanalar bo‘yicha 26.09.2026-da yuklab olingan; asosiy stavkani 14 % da saqlash haqidagi 16.09.2026-dagi matbuot relizi; 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan valyuta operatsiya va intervensiyalari strategiyasi haqidagi 11.09.2026-dagi xabar va Strategiya matni (PDF); 2026-yil I yarim yillik ichki valyuta bozori sharhi (PDF); kursni belgilash haqidagi 04.09.2017-dagi xabar; valyuta intervensiyalari va «neytrallik» tamoyili haqida 06.02.2020-dagi «Ekspert izohi» (B. Miraxmedov); sharhlar bo‘limi (oxirgi valyuta bozori sharhi — I yarim yillik, 23.07.2026; 26.09.2026-da tekshirildi); depozit va kreditlar bo‘yicha o‘rtacha tortilgan stavkalar (24.09.2026-dagi yangilanish)
• lex.uz: PF-5177-son Farmon, 02.09.2017, 08.09.2026 tahriri; «Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi O‘RQ-573-son Qonun, 22.10.2019, 25.07.2026 tahriri; «Banklardagi omonatlarni himoya qilish kafolatlari to‘g‘risida»gi O‘RQ-1031-son Qonun
• Gazeta.uz: 17.08.2026 — dollar kursi 2023-yil avgustidan beri eng past darajada; 28.08.2026 — M. Xolboyevning so‘m mustahkamlanishi haqidagi maqolasi; 28.08.2026 — oltin eksporti; 20.07.2026 — M. Xolboyevning Fiskal strategiya bo‘yicha hisob-kitobi
• Spot: 24.08.2026 — T. Ishmetov intervensiyalar haqida
• UzDaily, 10.09.2026 — A. Bodrovaning (Alpari) sharhi; Podrobno.uz, 18.12.2025 — Yevroosiyo taraqqiyot banki prognozi
• Banklar kurslari, 26.09.2026-da olingan: Ipak Yuli Bank; ANORBANK; Asia Alliance Bank